O que sabemos de Antuérpia

Ilustración de Nacho Baamonde realizada para este blog. Licencia Creative Commons

Por Herberto Helder sabemos que a soidade en Antuérpia pode acadar o tamaño do mundo. Sabémolo por Herberto Helder, pero que sabemos do Herberto? Pouco, abofé. Prácticamente nada. Segundo conta Méndez Ferrín, noutro tempo a poesía de Helder e os seus compañeiros de xeración chimpaba a raia e chegaba quentiña a Vigo, pero qué sabemos de Vigo? Pois tampouco non sabemos gran cousa. Porque Vigo é unha nación e, como tal nación, ten os seus códigos, teimas que non sempre están abertas á comprensión de quen ven de fóra. Non é cousa de Vigo, é cousa das nacións en xeral. Vigo é unha nación, viva Portugal, berraba Siniestro Total, e a aqueles rapazotes non houbo quen lles quitase a razón. Pero volvamos ao principio: que sabemos de Antuérpia? Intuímos que Antuérpia ven sendo Antwerpen, que ven sendo Anvers, que ven sendo Amberes. Gran cidade flamenca deitada sobre o río Escalda, gran porto, coma o de Vigo ou máis. De Antuérpia sabemos iso e podemos discorrer moitas outras andrómenas, porque non tivo un grupo punk que a elevase á categoría de nación. Iso si, ten un porto do carallo. Pero non nos desviemos. En Antuérpia a soidade pode ter o tamaño do mundo, iso quedou establecido. En Antuerpia pódese beber cervexa, isto tamén é claro e non sorprende a ningúen. En calquera cidade do mundo bébese cervexa, canto máis en Flandes. Pero o punto non é ese. O punto é estar no medio dunha chuvia tranquila bebendo unha cervexa como se fose a última, matinando que un non vai ser nunca máis grande do que a súa fe ou o seu desespero, e que nese momento apareza unha muller e sente na túa mesa. E que vexas de contado que o tamaño da súa soidade coincide exactamente co tamaño do mundo. Iso non é tan fácil que suceda. Para iso fai falta estar de paso en Antuérpia, sen papeis, pasando medo e mesmo fame, á espera de que alguén che bote unha man para conseguires un permiso de traballo ou embarcar cara onde sexa. Canto máis que a muller que senta á túa beira é a criatura máis soa do mundo, abonda con mirarla aos ollos para velo. Logo saberás tamén que ten un marido que vai na guerra e máis un fillo que abandonou. Fai falta estar en Antuerpia para que iso suceda e marchar logo coa muller e, antes de amala sobre o cobertor, saber que ten o don da poesía subversiva, ese don que consiste en criar cada día unha pinga de beleza contra a face do pavor. E despois de amala sobre o cobertor, ficar mirando pola ventá -afora segue orballando- e decidir que loitaredes xuntos, ti e máis a muller, contra todas as policías do mundo. E saber que, partir dese momento, todas as cidades de todas as nacións serán o estranxeiro. E que choverá sempre, sobre a terra inteira. E sentirte bébedo dacabalo desa vertixe.

Conteille todo isto a Wesley. Quixen ser honrado e confeseille ao final que o Herberto sitúa o conto en Bruxelas, pero que a min Bruxelas me resulta antipática. Prefiro Antuérpia. Góstame como as diferentes linguas xogan co nome: Antuérpia, Antwerpen, Amberes, Anvers. Dalí viña Wesley coa súa bicicleta. O coitado levaba catro semanas e media dándolle aos pedais por toda a costa europea, cara ao Sur, con idea de chegar a cabo San Vicente. Calculei que en dous días estaría en Vigo. “Farás parada en Compostela, digo eu”. “Non. Sempre á beira do mar”. Estaba ben en forma. Costábame caro seguir o seu ritmo por máis que trouxera as alforxas cargadas até os topes. Escoitou a historia enteira ben atento e respondeume amablemente cun sorriso. Se cadra non entendera unha palabra. Se cadra non coñecía ao poeta portugués, ou non sabía que todo o que eu lle contara era certo.

***

Sobre a ilustración desta entrada

Nesta ocasión o xogo con Nacho Baamonde foi diferente á primeira vez. Propúxenlle que lera o conto de Herberto Helder Polícia, que forma parte do volume Os Passos em Volta, e que a partir del fixera o que lle petase. Díxenlle que eu xa tiña o meu texto, que era básicamente unha trapallada, pero que non o ía compartir con el porque do que se trataba era de emparellar pezas que serían necesariamente dispares, e ver que pasaba. O primeiro que me chama a atención da interpretación de Nacho é que a muller é roxa. Nunca se me ocorreu esa posibilidade, aínda que poñendo as cousas no seu contexto parece unha posibilidade bastante razoábel. A segunda cousa que me sorprende é a gran seguridade en si mesma que transmite, debruzada sobre a mesa co seu escote desafiante e o pano vermello ao pescozo, deixando que o cigarro se consuma ente os seus dedos enfundados en luvas brancas. Herberto cóntanos que é “a criatura máis soa do mundo”, pero Nacho debeu de pensar que esa soidade inmensa non ten por que traducirse en desamparo. Lonxe de ser un déficit, é a pedra contra a que a muller dos cabelos dourados forxou un caracter capaz de se enfrontar co que veña. Isto explicaría que teña o don da poesía subversiva e que, con esa arma extraordinaria, estea disposta a loitar contra todas as policías do mundo (que supoño que virá sendo como loitar contra todo o que de vixiante e represivo ten o universo), sumando as súas forzas ás do home que ten fronte a si. Ela é unha exiliada da súa vída. El é un exiliado do seu país. Ela ten a seguridade que tal vez a el lle falte. El le porque non sabe que o don da poesía subversiva non se pode atopar nun papeliño. Non o sabe porque aínda non se mergullou neses ollos que o espreitan desde o outro lado das lentes escuras, o mesmo que a chuvia, a chuvia que caerá sempre, se agocha tras os cristais embafados dese Cafe du Nord ao que Nacho nos leva co maxisterio do seu trazo.

Anuncios

  1. nachobaamonde

    Gostáronme moito os dous textos, dan ganas de leer de contado “Os passos en volta” ou alomenos comezar a leer a poesía de Helberto Helder. Penso que a combinaçao do teu texto coa miña ilustración, casou ben… pese a que eu só tiña a pista do texto de Helder para arrancar. Fantástica a análise da ilustración é case un exercicio de psicoanálise icónica-literaria.
    Moitísimas grazas, polas suxestións e por permitirme colaborar de novo en “Arte floral para rumiantes”…. ¡non hai mellor estímulo creativo, que unha boa encomenda!

    • A min Herberto Helder góstame polo ben que soa. A ilustración é marabillosa e inspiradora, tan inspiradora que a ‘psicoanálise’ saiu de seu. Infinitas grazas a ti pola ilustración, polo comentario o por todo. A ver que se nos ocurre para a próxima.

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s

A %d blogueros les gusta esto: